محسوب مىشود . 10 . برخى از پزشكان معتقدند كه ازدواج‌هاى فاميلى منشأ برخى از بيمارىها براى فرزندان حاصل از آن است . آيا چنين ازدواج‌هايى با توجّه به احتمال خطر ، حرام يا مكروه است ؟ 11 . تغيير جنسيّت چه حكمى دارد ؟ آيا هر انسانى مجاز است جنسيّت خويش را تغيير دهد ؟ اساساً اين كار امكانپذير است ؟ و در صورت امكان و جواز ، وضعيت ازدواج و محرميّت و ساير احكام ، تابع جنسيّت جديد است يا قديم ؟ 12 . اين روزها شبيه‌سازى ( كلوئوليسم ) بحث‌هاى فراوان و گوناگونى را در پى داشته است . ديدگاه اسلام پيرامون اين پديدهء نو و جديد چيست ؟ اگر بشر روزى موفق به اين كار در مورد انسان شود ، وضعيّت انسان حاصل از شبيه‌سازى از نظر محرميّت ، ارث ، ولايت ، حضانت و مانند آن چگونه خواهد بود ؟ و ده‌ها مسألهء مستحدثهء ديگر پزشكى ، كه به همين مقدار قناعت مىكنيم . « 1 » * * * ب ) بخش عبادات 13 . نماز و روزه در قطبين كه روز و شب آن هر كدام شش ماه به طول مىانجامد ، يا روز و شب‌هاى طولانى يك ماه ، يا يك هفته ، يا كمتر و بيشتر دارد ، به چه شكلى انجام مىشود ؟ مسأله قُطبين هر چند در عصر ائمّه و حتّى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نيز وجود داشته ، ولى سفر به آنجا و سكونت در مناطق قطبى در قديم ممكن نبوده است يا اخبارش به ما نمىرسيد ؛ لذا از مسائل مستحدثه محسوب مىشود . 14 . نماز در سفرهاى فضايى كه روز و شب و صبح و ظهر و عصر و مغرب و عشا قابل تشخيص نيست ، چگونه انجام شود ؟ مسافران فضا به كدام سمت نماز بخوانند ؟ چگونه وضو بگيرند ، يا تيمم كنند ؟ 15 . چنانچه انسان با هواپيماهاى سريع السير در جهت حركت زمين سفر كند ، و نماز ظهر را در فرودگاه مبدأ بخواند و زمانى به فرودگاه مقصد برسد كه هنوز اذان ظهر را نگفته باشند ، آيا به هنگام ظهر بايد نماز ظهر را مجدداً بجا آورد . همچنين اگر مثلًا در مكّهء معظّمه سى روز روزهء ماه رمضان را بگيرد ، سپس به كشورى سفر كند كه هنوز ماه رمضان تمام نشده ، آيا لازم است يك روز ديگر روزه بگيرد ؟ آيا سى و يك روز روزه بر او واجب بوده است ؟ همچنين اگر شخصى نذر كند كه روز عيد غدير روزه بگيرد ، و آن روز را طبق نذرش در مكّه ( با قصد ده روز ) روزه گرفته و عصر همان روز به ايران حركت كند ، و روز بعد در ايران عيد غدير باشد ، آيا لازم است دوباره روزه بگيرد ؟ 16 . آيا شخص روزه‌دار مىتواند موادّ غذايى ، يا داروهاى تقويت‌كننده را از طريق تزريق وارد بدنش كند ؟

--> ( 1 ) . علاقه‌مندان مىتوانند شرح بيشتر را در كتاب استفتائات جديد ، نوشتهء آية اللَّه العظمى مكارم شيرازى ، جلد اوّل و دوم و سوم بخش احكام پزشكى مطالعه فرمايند .